Mantelzorger

23 juni 2021, dag van de mantelzorger. De eerste editie dat ik mezelf mantelzorger noem, de eerste keer dat het echt doordringt en de eerste keer dat ik het echt besef.

‘Mantelzorger ben je als je op regelmatige basis zorgt voor een partner, ouder, een kind, schoonouder, een buur of een vriend die omwille van ziekte, handicap, ouderdom, psychische kwetsbaarheid of een verslavingsproblematiek extra zorg nodig heeft.’

Mantelzorger betekent specifiek voor mij: er zijn. Hem overeind houden, troosten, zijn rots in de branding zijn, helpen overleven. Nu zou je denken, doet elke partner dit niet? Ja, sowieso. Maar bij ons is dit elke dag, 100%. Elke dag is er wel een situatie waar er ‘gemantelzorgd’ moet worden. Het uitstralen van rust naar hem is een heel belangrijke. Lukt mij dit elke dag? Ma nee gij, tuurlijk niet. Maar ik probeer, ik leer en zo gaat het dag na dag vlotter en beter.

‘Er zijn’ betekent zowel mentaal als fysiek. Elke minuut van de dag. Hem oppeppen tijdens een werkdag, Bram opvangen thuis na een zware werkdag, jep gebeurt regelmatig. Daarnaast naar de winkel gaan, eten klaarmaken, het huis kuisen, de was doen,… moet ook allemaal gebeuren. En pas op, ik doe dat met de grootste liefde die er bestaat. Maar ook ik ben aan het verdrinken. Stilletjes. Ik probeer zoveel mogelijk zelf te doen en te dragen en dat lukte wel. Maar nu komt onze trouw erbij kijken en it is just too much.

Ik ben mezelf opnieuw aan het vergeten en alles staat op nummer 1 behalve mezelf. Niet goed, ma bon. De wereld blijft draaien. We komen er wel. Toch? Daarom dat het heel veel voor mij betekent dat er zo’n dag bestaat, dat de mantelzorger eens in de media komt. Want niet alleen de persoon in nood heeft het zwaar, ook zijn omgeving heeft het zwaar te verduren. Je moet ervoor openstaan en het zowel fysiek als mentaal aankunnen. Maar zoals eerder gezegd: ’t is met de allergrootste liefde die er bestaat, gedaan!

En er is goed nieuws op komst. Een eerste afspraak omtrent de test op ADHD is er!!! Dus allez, dat geeft een enorme boost. En ook meer rust, voor even dan toch. We zijn er nog lang niet en zorgen is voor het leven, dat weet ik.

Mezelf mantelzorger noemen is ook heel belangrijk. Maar daarnaast blijf ik ook bijna-vrouw-van en dat is het belangrijkste, voor de rest van mijn leven ♡

Bij thuiskomst stond er een bloemetje op tafel, geschonken door Bram. Wat kan liefde schoon zijn. Wat kan zorgen schoon zijn. Wat kan hij zo schoon zijn.

RUST

Bram gaat 4 weken op uitslaap in Nederland. Dat wil zeggen dat hij tijdens de week 12 uren per dag werkt en op hotel gaat. In het weekend komt hij naar huis.

We zitten in week 3 van de 4 en we voelen allebei dat het zwaar begint te worden. Voor hem zowel fysiek als mentaal. Voor mij enkel mentaal. Ik begin hem en zijn aanwezigheid enorm te missen. Maar… ’t is bijna gedaan!

Raar om te zeggen maar de uitslaap kwam op het juiste moment. We zaten er allebei heel erg door en hadden afstand nodig. November en december waren niet onze favoriete maanden van 2020. Vooral ik had het heel lastig. Er waren te veel dingen gebeurd en ik moest dat allemaal verwerken. De eerste week van de uitslaap voelde ik rust, opluchting en de enorme last op mijn schouders, verdween. Mijn zorg was weg en ik kon op mijn gemak zijn thuis. Ik was even geen “mantelzorger” maar gewoon Flore en dat deed zó veel deugd.

Al die weken alleen zijn natuurlijk goed om na te denken, te reflecteren en het jaar 2020 eens grondig te analyseren. En ik moet zeggen dat het een top idee was om te doen.

Ik ontdekte dat ik eigenlijk al van maart 2020 bezig was met ondersteunen, begeleiden en Bram op nummer 1 te zetten in plaats van mezelf. Nu voel ik dat, dat ik al een jaar bezig ben met intens zorgen zonder aan mezelf te denken. En ja oké, je kan zeggen: is dit wel nodig? Maar ja, dat vond ik wel. Achteraf heb ik ook geen spijt dat ik mezelf wat vergeten ben maar nu wil ik het veranderd zien. En Bram ziet dat ook zo. Hij was degene die zei dat ik meer aan mezelf moest denken. Maar ik wilde niet echt luisteren. Daar breng ik nu verandering in. Ik wil meer hulp en beroep doen op andere, al dan niet, professionele mensen. Meer van mezelf afschuiven en niet te veel last op mijn schouders nemen.

Als eerste diende ik een aanvraag in tot erkenning als mantelzorger. Zelf vind ik dat heel belangrijk. Eerst en vooral om die erkenning te hebben, dat het normaal is in onze situatie dat ik echt zorg voor Bram. En ten tweede om meer rustdagen voor mezelf in te plannen, want dat is nodig. En nu durf ik dat te zeggen. Ik ben 25, werk als begeleider maar niet voltijds en zorg voor mijn geliefde. Waarom ik niet voltijds werk? Omdat dit niet haalbaar is. Ik kan niet 38 uren begeleiden en dan thuis opnieuw ondersteuning bieden. 30 uren is ideaal voor mij en ik ben daarvoor niet beschaamd om dat toe te geven.

Als tweede heb ik mij voorgenomen om meer open te zijn naar Bram hoe ik de hele situatie ervaar. Dat is moeilijk en lastig omdat Bram niet beseft hoe hij soms anders is en wanneer hij naar beneden aan het glijden is. Afgelopen weekend vertelde ik hem, met een bang hartje, dat hij mij als lief “too much for granted” neemt. Ik voelde dat hij minder moeite deed. Maar dat steek ik voor het grootste deel op zijn depressieve toestand. Zelf vond ik dat nogal zwaar en “grof” om toe te geven maar het is zo. En hij ging daar volledig mee akkoord, een pak van mijn hart! Toen ik het zei, vond hij dat zelf ook en besefte hij dit. Wow!

We zijn een nieuw jaar, dus tijd om de dingen anders aan te pakken. Ik wil meer schrijven, meer taboes doorbreken en meer vechten voor erkenning van ons! We gaan ervoor!

Boem

Hey allemaal! Vandaag schrijf ik een moeilijk bericht. Over iets wat ons al weken bezig houdt. Iets wat ons leven aanttast, van allebei. Alleen wel op een andere manier. Eerst en vooral wil ik duidelijk maken dat Bram hier volledig achter staat, hij kwam zelf met het idee af om hierover te schrijven. Ikzelf vind het nogal zwaar om hierover te schrijven omdat er een oordeel zal geveld worden over Bram en dat is het laatste wat ik wil.

Even een situatieschets. Bram zit sinds de zomer in een depressieve periode. Aan wat merk ik dat zoal?

  • Verminderde affectie
  • Geen zin meer om te drummen
  • Meer in de zetel liggen
  • Minder contact met vrienden en familie opzoeken
  • Mindere eetlust
  • Geen zin meer om iets te doen

En dat alles begint te wegen, zwaar te wegen. We zijn december en het gaat al een paar maanden minder goed. De laatste weken gaat het zelfs slecht. Ik kan wel zeggen heel slecht. Ik was er al even van overtuigd dat hij geholpen moest worden. Sinds vandaag beseft hij dat hij hulp nodig heeft. Dat hij het zelf niet meer kan oplossen.

De boem!

Het volgende wat ik hier wil meedelen, is iets wat ik persoonlijk enorm moeilijk vind. Ik drop even een bommetje. Iets wat niet iedereen weet over Bram en al zeker niet hoe ernstig zoiets moet genomen worden. Ik schrijf hierover om eerlijk te zijn en om dat taboe te doorbreken.

Door zijn bipolaire stoornis heeft Bram nood aan iets om zijn gedachten, die steeds routeren, stil te zetten. En die nood is jammer genoeg alcohol of medicatie. Dus ja, Bram misbruikt soms alcohol. Maakt dit van hem een verslaafde? Nee. Helemaal niet. Waarom niet? Omdat hij enkel rust in zijn hoofd wilt. Als hij kan werken, heeft hij daar geen nood aan. Enkel als hij thuis zit en de tijd heel traag voorbij gaat.

Momenteel zitten we samen in quarantaine omdat ik positief getest ben op corona. We zitten in een heel slechte situatie. We kunnen niet naar buiten en Bram mag niet gaan werken. Voor hem is quarantaine een hel! Hij zit gewoon maar te wachten tot hij terug mag gaan werken. Dat zorgt ervoor dat de drang naar middelen enorm hoog is! Hij snakt naar rust in zijn hoofd. Iets wat lassen en werken normaal gezien doet. Maar nu zit hij thuis, niets te doen. Wachten tot hij zich weer nuttig kan maken. Alcoholmisbruik is hier dus een groot probleem. Een groot probleem als in: we hebben een alternatief nodig. En wel zo snel mogelijk.

Jeremy Bishop

Ik weet dat ik met dit schrijven wat wenkbrauwen zal doen fronsen. Om er een paar voor te zijn: ja, ik ben nog steeds heel gelukkig met Bram. Ja, het is nog steeds de man van mijn leven. En ja, ik zal volgend jaar met hem trouwen :)! Alleen is ons leven niet makkelijk. En hebben we nu eenmaal grote problemen die we moeten trotseren. Maar dat maakt het boeiend en hebben we echt heel veel aan elkaar. We zijn een sterk koppel en ik weet dat we het wel zullen halen.

Maar onthoud goed: Bram is absoluut geen alcoholverslaafde. Hij heeft een probleem met alcohol, ja. Maar dat komt in orde van zodra hij de juiste hulp krijgt. Wat die hulp is, weten we zelf ook nog niet. Er is een afspraak gepland met de psychiater. Hopelijk kan zij Bram verder helpen naar een oplossing. Tot 6 januari moeten we dus vechten en strijden om die drang naar middelen te verminderen en de donkere gedachten tegen te gaan.

Dit was mijn bom en ik ben er trots op! Trots dat ik dit durfde delen met jullie. Maar lieve vrienden en familie: laat dit niet wegnemen dat Bram ook gewoon eens eentje kan en mag drinken en dat dit geen probleem is. Maar dat het op dit moment wel een probleem vormt wegens het diepe dal waar hij zich momenteel in bevindt. Ik hoop dat ik hier vooral een eerlijke kant heb kunnen tonen van iemand met een bipolaire stoornis. En dat het heel hard kan zijn. Dat we geen gewoon koppel zijn, en we tegen veel demonen moeten vechten. Maar dat we heel bijzonder zijn samen. En eerlijk? Ik zou voor geen goud in de wereld willen wisselen van man!

Vragen, opmerkingen of bedenkingen? Let me know!

Op zoek naar hulp #part3

Oh yes, zo blij dat ik hierover kan schrijven. We zitten al aan part 3, mensen! Het ging plots wel snel. En gelukkig maar.

Het heft in eigen handen

Deze week heb ik beslist om het heft in eigen handen te nemen. Ik nam contact op met een psycholoog om te vragen of Bram ook op gesprek kon komen zonder voorschrift. Ze zei dat het lukte, maar niet aan laag tarief en dat Bram maar recht heeft op 4 sessies. Niet zo ideaal dus. Ik raapte wat moed bijeen en belde zelf naar de huisdokter. Mijn stem trilde en ik stond op het punt om te wenen. Waarschijnlijk omdat het genoeg geweest was en we echt op het laatste van ons Latijn waren. Maar het is gelukt! Bram mocht een briefje ophalen waarop stond dat hij psychologische hulp vroeg omwille van een depressieve dip. Halleluja! Nu kunnen we verder. De volgende stap naar een betere periode!

The next step

De afspraak met de eerstelijnpsycholoog staat vast. Blij dat die stap gezet is. Bram staat ook effectief achter het idee en wilt gewoon zo snel mogelijk uit die negatieve spiraal geraken. En nu kunnen we eindelijk verder, kunnen we eraan werken met professionele hulp. En het is niet erg om dat toe te geven, dat moet vind ik. Hier dan ook efkes wat taboe doorbreken eh 🙂 hashtag mentale gezondheid!

• Austin Chan

Wat is een eerstelijnpsycholoog?

Ik had daar nog niet van gehoord. Maar ik vind het idee wel top en ideaal voor onze situatie! Het concept is dat je zomaar met iemand, de psycholoog dus, kan praten als je even een dip hebt. Het is dus iemand waar je tijdelijk beroep op kan doen. Waarom is dit dan ideaal in deze situatie? Wel, de eerstelijnpsycholoog gaat samen met de patiënt op zoek naar een psycholoog die bij hem past. En dat is exact wat we nodig hebben! Allez wat Bram nodig heeft. Ik praat nogal in de “we” vorm omdat we hierin precies echt een team zijn. Een team dat vecht tegen de stoornis. We bespreken ook samen heel veel en dat is goed. Heel goed zelfs.

Op zoek naar hulp #part2

Ik had gehoopt dat ik hier rapper na het eerste blogbericht van “op zoek naar hulp” over kon schrijven, maar helaas. Ik slaakte deze week naar enkele familieleden en vrienden een noodkreet uit toen ze vroegen hoe het met mij ging. Ik zag dit als een kans om niet gewoon “alles gaat goed” te antwoorden. Het was tijd om te zeggen dat het lastig is en dat het soms echt niet meer te doen is.

En hoe komt dat nu, dat het zo lastig is?

Awel eh, Bram zit al sinds juni/juli in een depressieve periode en geraakt er maar niet uit. Elke week is er wel eens een slag van de hamer die hem zo moe en moedeloos maakt. Minstens een dag per week heeft hij een grote offday, dan wilt hij gewoon dat de dag zo snel mogelijk voorbij is. Gaan werken lukt omdat hij dat graag doet en zich volledig kan geven. Maar het is vooral in het weekend lastig. Zeker nu met corona en we niet veel mogen doen. Hij mag niet gaan repeteren, niet veel mensen zien en gewoon zijn vrijheid die beperkt wordt. Dit geldt natuurlijk voor iedereen, begrijp mij niet verkeerd. Maar voor iemand die in een depressieve periode zit, is dit wel echt heel hard. Ook omdat we geen vooruitzicht hebben, niemand weet wanneer het stopt. Ik weet soms echt niet meer wat te doen om hem op te beuren, of om het juiste te zeggen.

Ik doe ook maar wat..

Vrijdagavond heb ik een “toegifte” gedaan. Ik heb een spel gespeeld waarvan ik dacht nooit te spelen haha. Het heet “magic the gathering”, het is niet echt een gezelschapsspel maar een trading card game. Eigenlijk totaal niets voor mij, maar om toch een smile op Bram zijn gezicht te toveren, liet ik me in het spel onderdompelen. Niet zo’n heel gemakkelijk spel en alles moest nog uitgelegd worden. Maar ik zag hem genieten en dat is het belangrijkste. Dit is een “toegift” die jammer genoeg maar even werkt, dit is niet iets wat hem uit de depressieve periode kan redden. Het vergt tijd en moeite, ruzies, praten, discussies en huilbuien. Het is niet normaal maar het is er, dus moeten we er tegen vechten.

Hulp, help!

Bram ging onlangs naar de huisdokter om zijn verhaal te doen. Niet om aan antidepressiva te geraken, maar gewoon om geholpen te worden. Om te vertellen dat het slecht gaat en hij heel diep zit. Dit is een stap, een besef dat het niet goed gaat en dat hij schreeuwt om hulp. Jammer genoeg bleef het bij praten en werd hij niet geholpen. Lees in mijn volgend blogbericht het ganse dokterverhaal. Ik hoopte op meer hulp, Bram hoopte op meer hulp. Hij stuurde mij berichten dat het geen zin had om te schreeuwen naar hulp, want hij kreeg ze niet. Hij wou nog even in de auto blijven zitten voor hij naar huis kwam, logisch toch? Je moet eens inbeelden dat je beseft dat het niet goed gaat, je dit toegeeft en zelf beslist om er iets aan te doen. Ik vind dit ongelofelijk sterk! Om dan het deksel tegen de neus te krijgen, djeezes!

New plan

Een nieuw plan. Ik kreeg van vrienden en familie advies en tips, waarvoor dank! Blijkbaar kan je naar een psycholoog gaan zonder doktersvoorschrift. Daar gaan we nu dus naar op zoek. We moeten het dan maar zelf weten uit te zoeken. Die corona doet er natuurlijk niet veel goed aan. Het wordt een moeilijke zoektocht, maar wel een broodnodige queeste. Yes we can, zeker?!

“Ik heb het goed, maar ik voel mij slecht.”

Vorige week mochten we mee op citytrip in eigen land met een bevriend koppel. We bezochten Mechelen. Heel leuk en we hebben ons enorm geamuseerd! Maar toen zei Bram iets waar ik even van moest slikken.

We zaten te ontbijten in ons hotel op de laatse citytrip-dag. We waren aan het praten en de rest van onze verlofweek aan het bespreken. Toen zei Bram plots: “ik weet het niet goed, ik voel mij slecht. Ik weet niet waarom en het mag ook eigenlijk niet want ik heb het goed. Maar toch voel ik mij slecht. Ik zou eigenlijk gelukkig moeten zijn.”

Jah, hoe ga je daar op in? Ook dit is een bipolaire stoornis, mensen. Het denken dat alles goed gaat en dat je je goed ‘moet’ voelen omdat alles mee zit. Raar maar waar, dat is vaak niet zo. Het echt goed hebben en alles voor mekaar hebben, maar toch mentaal erdoor zitten. !Het hoofd wilt niet mee! Dat is iets.. iets wat ik niet aan iemand uitgelegd krijg hoe dat voelt om dat te horen. Als vriendin wil ik er alles aan doen dat hij gelukkig is en dat zijn hoofd mee wilt. Dat je denkt dat alles goed gaat en dan toch weer niet. Hij is op dit moment minder gelukkig, misschien wel ongelukkig. Ook ik schrik daar nog van, van dat plotse moment dat hij zegt: het gaat niet goed met mij. Je ziet dat dus niet hé! Allez, toch niet altijd.

Soms is het obvious dat hij zich niet oké voelt en dat het een sombere periode is voor hem. Maar nu had ik het niet meteen zien aankomen. En ik denk hijzelf ook niet. En dat maakt zo’n periodes extra lastig, voor hem maar ook voor mij. We zijn hier niet op voorbereid en weten ook niet onmiddellijk de gegronde reden. Maar moet er dan reden zijn? Ik vind eigenlijk van niet, maar hij wilt die reden wel weten (wat ik begrijp). Er is nooit 1 reden, het is eerder een opeenstapeling van frustraties en problemen die de druppel vormen en zo de emmer doet overlopen. Meestal zijn dit dingen die maanden lang aanslepen en niet verwerkt zijn. Het is ook moeilijk om dan al die problemen en frustraties te achterhalen en ze weg te werken. Onbegonnen werk! Dat lukt dus niet. Wat wel lukt, is problemen of frustraties die vaak terug komen, proberen weg te werken. Bijvoorbeeld: ik verwarm bijna nooit de oven voor als ik mijn gerecht in de oven wil steken. Meestal zet ik het gerecht er onmiddellijk in. Bram vindt dat de oven wel voorverwarmd moet worden en dat wordt een frustratie. Maanden later kwam die frustratie tot uiting en kon ik daaraan werken. Sindsdien verwarm ik de oven meestal voor 🙂

Dit lijkt voor mij een kleine frustratie, maar voor hem is dit a big deal. Deze hebben we makkelijk kunnen oplossen. Maar veel frustraties zijn natuurlijk veel groter dan dit en die zijn veel moeilijker om weg te werken.

Toen hij zei dat het slecht ging, adviseerde ik om toch eens langs te gaan bij de huisdokter en dit te melden. Zo staat hij een stap verder op zoek naar hulp. Want dat proces verloopt nogal moeizaam.

World mental health day

Ik sprak al eerder over de 10 daagse rond geestelijke gezondheid. Wel, vandaag is het dus dé dag waarop we nog eens extra stilstaan bij “mental health”. Normaal gezien ben ik niet iemand die daar zo bij stil staat, maar door corona is dit toch een beetje veranderd. Ik heb Bram niet echt zien lijden onder de maatregelen maar ergens voel ik dat er toch iets veranderd is. Misschien wel de mentaliteit?

Er MOET minder en hij MAG precies meer zijn ding doen. Er zijn minder verplichtingen waardoor hij meer dingen kan doen die hem echt boeien. Maar daarnaast heb ik het gevoel dat hij zo minder buiten komt, minder onder de mensen is en meer in zijn schulp kruipt. Dit zie ik natuurlijk niet zo graag… Hij komt eigenlijk alleen buiten om te gaan werken en te repeteren met zijn bands. Afspreken met zijn en mijn familie en vrienden zijn veel beperkter door corona. Maar hij heeft daar niet veel moeite mee, ik eigenlijk wel. Ik ben een sociaal dier en een extravert iemand. Maar hij vindt het allemaal prima zo en dat moet ik respecteren. Omdat ik zo sociaal ben, spreek ik heel graag af met familie en vrienden. Dan push ik wel een beetje om samen te gaan. Dat kan misschien als iets slechts aanzien worden, maar ik vind dat ik dat moet doen. Om relaties te blijven onderhouden. Allez ge moet nu ook niet denken dat hij zijn vrienden en familie niet wilt zien hé, dat is het niet. Maar meestal in het weekend wilt hij zijn eigen ding doen en dat vind ik totaal niet erg. En soms heeft hij ook niet zo’n zin in contact met anderen, wilt hij wat drummen en gamen zodat hij zich kan ontspannen. Maar natuurlijk vrees ik voor de periode na de pandemie (zal waarschijnlijk nog even duren, ma bon). Als alle evenementen terug opstarten, er meer verplichtingen komen, familiefeesten,… Daar zijn we nog niet, maar ik ben me er wel van bewust. Maar goed, dat zien we dan wel weer! Dag per dag bekijken.

Huh, ge ziet dat niet hoor dat je een bipolaire stoornis hebt?!

Jup, dat klopt! Ook daarom is zo’n world mental health day nodig, om dat probleem even uit de wereld te helpen. Je ziet dat niet hé op het voorhoofd van Bram 🙂 en ook niet omdat hij er niet “depressief” uitziet. Zelfs al zit hij in een depressieve periode. Hieronder een foto van bekende personen die kampen of kampten met een depressie.

Wat kan je doen als iemand in je naaste omgeving een depressie heeft?

In deze rubriek neem ik 8 tips door die Ups & Downs vzw meegeeft aan de omgeving van iemand in een depressie.

Eerst en vooral: Ups & Downs is een vzw voor mensen met een bipolaire stoornis en hun omgeving. Ze organiseren bijeenkomsten en infoavonden om dit topic bespreekbaar te maken.

1. Luister vooral en oordeel niet

Een tip die vanzelfsprekend lijkt, maaaaar toch niet! Het is sowieso een heel belangrijke tip en goed dat deze als eerste komt. Want alles begint met luisteren en openstaan voor de gedachten van de persoon in kwestie. Maar ik vind het ook wel een vage tip, er staat niet zo veel uitleg bij. Het mocht wat meer voorbeelden hebben. Zoals bijvoorbeeld hoe je jezelf kan opstellen tijdens het luisteren. Luisteren is heel belangrijk en dat merk ik ook.
Je wilt niet oordelen maar een mens doet dit uit nature wel. Tuurlijk wel, jij ook! Ik probeer dat niet te doen maar soms ben ik ook gewoon een mens en vergeet ik die stoornis en oordeel je dan de gedachten van de persoon.

Luisteren

Luisteren is iets wat normaal lijkt en heel belangrijk is maar soms ook echt lastig! Actief luisteren vergt heel veel energie en kan je niet doen als je er met je gedachten niet helemaal bij bent. De hele tijd een luisterend oor aanbieden, is zwaar. Een hele dag werken, thuis komen, het huishouden doen en dan nog een luisterend oor aanbieden, soms een oor dat uren gepraat moet aanhoren. En dat is niet slecht bedoeld, maar amai soms wil ik dat luisterend oor eens afzetten. Gewoon even niet meer luisteren.
Ik wil maar zeggen dat luisteren niet zo evident is. Je eigen meningen, oordelen, visies,… moet je aan de kant schuiven. Geen advies geven. Gewoon zitten, kijken in de ogen, knikken en mee zijn in het verhaal. En even onder ons: ik ben hier ook niet de expert in, ik heb ook slechte luistersessies!

Oordelen

Oordelen, dat doen we toch als mens allemaal wel eens graag hé? Maar dit is toch wel verkeerd als je naar iemand luistert die het moeilijk heeft. Je moet jezelf opstellen als een persoon zonder mening over depressies. Want als je hierover al een oordeel hebt, is het moeilijk om neutraal te zijn. En eigenlijk hebben ze net een neutraal iemand nodig waar ze hun verhaal kwijt kunnen. So, don’t judge a book by its cover!

Mensen met een depressie denken vaak dat zij hun gedachten zijn, waardoor ze negatief over zichzelf denken en zo in een negatieve spiraal terecht komen. geestelijkgezondvlaanderen.be